Activiteiten kalender Wederzijds-kunst in context 2009

Woensdag 14 oktober, Boekpresentatie van Peter van Zilfhout in de KetelFactory te Schiedam

Bij deze gelegenheid wordt een studie gepresenteerd van dr. Peter van Zilfhout, lector filosofie aan Fontys Hogescholen in Tilburg en Eindhoven, over ‘De Imaginaire ruimte, over subjectiviteit en verbeelding bij Sartre, Deleuze en Beckett.’

15.00 uur inleiding door dr. Jolande Bosch, kunstenaar

Jolande Bosch (1976) exposeerde haar werk in o.m. Arti, Amsterdam. Onlangs promoveerde zij aan de Universiteit van Northumbria met een beurs van de Arts en Humanities Research Council.

15.20 uur lezing door dr. Peter van Zilfhout, filosoof

(1954) studeerde filosofie en gaf onder meer les aan de Open Universiteit; in 2008 werd hij geïnstalleerd als lector filosofie aan Fontys Hogescholen.

16.20 uur presentatie van het eerste boek aan dr. Dorothea Franck, oud docente stijlwetenschap Univ. Van Amsterdam en docente semiotiek Kon. Conservatorium Den Haag.

De boekepresentatie wordt muzikaal omlijst door het fluististe duet  , The Borrassi Duet, dat bestaat uit  Emeline Dessi (1986) en Aïda Borras (1984),

r.s.v.p.: info@deketelfactory.nl

—————————————————————————————-

Zaterdag 31 oktober, officiële opening Maand van de Spiritualiteit in het Archeon te Alphen aan de Rijn

—————————————————————————————-

Zondag 1 november, ‘Zin geven aan Joods leven’, in de Uilenburgersjoel te Amsterdam, aanvang 11.00- 17.00u.

Sanne Terlouw, lezing ‘Wortels, wat doen ze met je?’

In januari 2008 verscheen haar historische roman Het Rozeneiland over de joden van Rhodos: In 1492 moeten Judita Amram en haar zoon Jochanan uit Toledo vluchten voor de Inquisitie. Zij komen terecht in Algiers en weten daar een redelijk rustig en aangenaam leven op te bouwen. Totdat de Spanjaarden het weer op de joden gemunt hebben en Jochanan tegen hen gaat vechten in het leger van Barbarossa. Hij stuurt zijn zoon voor de veiligheid met een Arabische karavaan mee richting Mekka. De zoon strandt bij toeval op Rhodos, waar een joodse enclave groeit en bloeit.

We volgen de generaties Amram in voor- en tegenspoed, liefde en dood, hoop en wanhoop. Zelfs in de Tweede Wereldoorlog weet de enclave lange tijd aan de aandacht van de bezetters te ontsnappen. Uiteindelijk slaat het noodlot echter hard toe.

Juda Amram weet Palestina te halen, maar hij is zo zwaar getekend dat hij zijn zoon Jaron verwaarloost. Jaron raakt aan het zwerven. Hij ontmoet de Nederlandse Rosa, die meent dat hij misschien wat levensgeluk kan vinden als hij zijn wortels kent. Rosa gaat op zoek naar zijn familiegeschiedenis, die heftig en fascinerend blijkt te zijn.

Wortels is het thema van deze roman en wortels is ook het thema van de lezing die Sanne Terlouw op de dag van de joodse mystiek zal geven. Ze zal zich samen afvragen wat het belang van wortels voor iemands persoonlijkheid is, en voor haarzelf, en ze zal proberen te ontrafelen waar dat vage begrip wortels eigenlijk uit bestaat.

Sanne Terlouw (1959), neerlandica, is schrijfster en publiciste. Ze won in 2000 de Libelle Romanprijs met Het strijkkwartet. Samen met haar vader Jan Terlouw schreef ze de succesvolle reeks over het speurdersduo Reders en Reders, De charmeur (2006), Venijn (2007), De Apotheker (2008) en De blauwe tweeling (2009). In 2010 verschijnt in deze reeks De Vuurtoren.

Kine Sittig, workshop ‘Tora Anders, verhalen die om uitleg vragen.’ (Tora-tableau)

‘Er was eens…’

Verhalen zijn de mooiste en de verschrikkelijkste dingen die er zijn. Mooi, omdat ze ons in het hart raken, en verschrikkelijk, om dezelfde reden. Wie kent er niet sprookjes of verhalen die het toppunt van betovering en pijn zijn? De sprookjes van Isak Dinesen, de romans van Dostojewski… Goede verhalen kunnen ons op moeilijke momenten en in tijden van verandering troost, inspiratie en richting geven.

Je hoort wel eens dat de Joodse cultuur een verhaalcultuur bij uitstek is, en dat is evident als het gaat om de verhalen van Rabbi Nachman of de verhalen van Shmuel Agnon, om maar iets te noemen. Maar de verhalen uit onze eigen Tora – de vijf boeken van Mosjé, het eerste deel van Tenach (de Hebreeuwse Bijbel) – zijn lastiger te plaatsen. Niet raar, zul je zeggen, voor een tekst waarin alles in zo’n andere setting gebeurt. Toch, hoe je de Tora ook ziet – woord voor woord door God geopenbaard aan Mosjé, of een oude tekst, of iets daartussenin – de verhalen in Tora gaan ook over mensen met menselijke emoties en dilemma’s. Maar als je een verhaal uit Tora leest – en ik bedoel echt lezen, met de tekst erbij – valt op hoeveel er niet in staat.

Het zijn niet alleen details die ontbreken in de Tora-verhalen. Zij missen nogal eens een oordeel over het gedrag van de hoofdpersonen en vragen erom uitgelegd te worden. Interpretaties en oordelen worden duidelijk gemaakt in midrasjiem, vertellingen die de lege plekken invullen, en in commentaren die de tekst systematisch verklaren.

Elke generatie bestudeert de tekst opnieuw en maakt nieuwe commentaren.

In deze workshop onderzoeken de deelnemers een Bijbels verhaal met behulp van Tora-tableau, een hedendaagse methode om de tekst te bestuderen.

Rabbijn dr. Kineret Sittig (1952) ontving haar semicha, wijding tot rabbijn, in 2008 na vijf jaar studie aan het Amsterdamse Levisson-instituut. Tegelijkertijd behaalde ze een MA in Semitische talen en culturen van de Universiteit van Amsterdam. Daarvóór studeerde zij natuurkunde en architectuur in Utrecht en was ze zo’n twintig jaar actief als neurowetenschapper aan universiteiten in Nederland en Israël. Op dit moment werkt ze bij het Department of Hebrew and Jewish Studies van het University College London aan de uitgave van een middeleeuwse filosofisch traktaat en is zij aktief als freelance-rabbijn.Leo Mock,

Leo Mock, lezing:  Elke morgen nieuw?

Hoe houden we de traditie levend en vol inspiratie?

Zodat ons gebed vandaag een ander gebed is dan dat van morgen.

De traditie leert ons dat we elke dag de Tora opnieuw moeten ontvangen, elke dag ons spirituele bron opnieuw moeten aanboren.

Over de spanning tussen verandering en continuïteit in het Jodendom

Leo Mock (1968) studeerde in Israël aan een orthodoxe jesjiewa, en Joodse geschiedenis aan de Bar-Ilan Universiteit. In Amsterdam studeerde hij Oude Geschiedenis aan de UvA. Hij is sinds 1999 docent aan de vakgroep Hebreeuws van de UvA, geeft talloze cursussen over het Jodendom, o.a. voor crescas en de Folkerstma stichting. Hij is redacteur, auteur en uitgever (Amphora Books) en bestuurslid van de stichting Wederzijds—kunst in context.

muzikale bijdrage door Herman Sjouerman & Marie-Jeanne Breukel,

Herman Sjouerman Culp, studeerde aan de Koninklijke academie voor Kunst en Vormgeving in ’s-Hertogenbosch. Herman Sjouerman Culp werkte voornamelijk als bedrijfsfotograaf. Hij speelt contrabas en treedt met zijn vrouw Marie-Jeanne Breukel regelmatig op en speelt dan Jazz, volksmuziek, zigeuner- of Joodse muziek.  Marie-Jeanne Breukel, studeerde aan Design Academy te Eindhoven. Hoedenontwerpster en violiste, ze treedt samen met haar echtgenoot Herman Sjouerman Culp op. Ze spelen een divers repertoire, waaronder joodse liederen.

entree: € 15, – aan de zaal, voorinschrijving mogelijk, per email wederzijdsfestival@lavabit.com of wederzijds@lavabit.com

—————————————————————————————

Zondag 8 november, officiële opening van de expositie, KUNST, VOERTUIG NAAR HET ONBEKENDE, in centrum De Boskant te Den Haag, aanvang 14.00 – 16.00u.

de expositie zal worden geopend door de musicalster Pia Douwes

Pia Douwes studeerde aan de Brooking School of Ballet en volgde cursussen in Salzburg en Wenen. Zij ontving in 1996 de Duitse publieksprijs en in 2002 de John Kraaijkamp musicalaward voor de beste Nederlandse actrice in het buitenland. Pia Douwes is ambassadeur van de Ingeborg Douwes stichting voor psychosociale hulp aan kankerpatiënten.

r.s.v.p. 1 november / exposerende kunstnaars:

Lei Wu, (1981) Xi’an, China. Stiudeerde aan de  Xi’an Academy of Fine Arts. Xi’an, China. Bachelor of Fine Arts. School of Fine Arts, Willem De Kooning Academy of Arts, Rotterdam, The Netherlands. Bachelor of Arts in Fine Arts. Utrecht Graduate School of visual art and design, Hogeschool voor de Kunsten, Utrecht, The Netherlands. Master of Arts in Fine Arts. Exposeerde in China en Nederland

Efrat Zehavi (1974) u Geboren in Haïfa, Israël. Woont sedert 2001 in Nederland. Studeerde aan de Bezalel Academie in Jeruzalem, en in Rotterdam aan het Piet de Zwart Instituut en de Plymouth University Institute T Exposeerde in binnen en buitenland en deed performances o.m. op de Kunstvlaai, Amsterdam, en in het Van Abbe Museum.

Anne van Eck, (1974), leeft en werkt in Rotterdam, studeerde aan Willem de Kooning Academy, Teacher Training Art, Rotterdam  en de Willem de Kooning Academy, Fine Art and Design, Rotterdam. Ontving verschillende prijzen en beurzen voor haar werk.

Lea Boruszek, (1949) Studeerde aan Koninklijke Kunstacademie in Kopenhagen en met een beurs aan de academie te Antwerpen. Exposeerde tekeningen en grafiek o.a. in Nederland, Jan Cunen Museum, in USA, Finland, Frankrijk, Italië, Rusland, Brazilië, China, Estland, Letland, Polen en Duitsland. Werk in diverse musea te vinden.

Kaisa Jussila, (1979) Vantaa, Finland. Studeerde aan de Kunstacademie in Helsinki (mfa ) Zij ontving in 2007 de Eerste prijs in de Nordic Graphic Triennale, Holbaek, in Denemarken. Haar werk is in diverse collecties vertegenwoordigd. Exposeerde voornamelijk in Helsinki en een aantal galerieën in Denemarken.

—————————————————————————————

Zondag 8 november, Synagoge van Meerssen, aanvang 12.00 – 16.30u.

Wij nodigen U graag uit voor een culturele manifestatie in de oude synagoge aan de Kuileneindestraat 22a te Meerssen, Limburg. De deuren van de synagoge gaan open om 11 uur.

De Stichting Synagoge Meerssen verzorgt een eenvoudige koshere lunch

12.00 uur The Jewish connection, benefietconcert ten behoeve van de Stichting Joods Cultureel Erfgoed .

Boris Goldenblank | viool

Frederique Bosz | sopraan

Sofia Schapiro | piano

met werken van o.a. Shostakovitsch, Kreisler, Weill, Bock, Korngold, Duparc, Ravel, de Sarasate en Williams

14.00–14.30 Korte voordracht door Herman Silbernberg (1934) over zijn onderduikerstijd. Herman Silbernberg is auteur van Jochie, je moet er trots op zijn — oorlogsherinneringen van een Joodse jongen. Zijn kleinzoon Leslie Silbernberg leest voor uit zijn boek.

14.30–16.30 lezing Theo Salemink: De houding van de rooms-katholieke kerk t.o.v. het Jodendom in Nederland, een dubbelzinnige verhouding.

De rooms-katholieke visie op joden en jodendom in Nederland laat sinds het midden van de negentiende eeuw een dubbel gezicht zien. Aan de ene kant wijkt men af van het algemeen Europees patroon en kritiseert de hoofdstroom van kerk en zuil het nieuwe antisemitisme in Europa. Dit heeft er ook toe geleid dat aartsbisschop Jan de Jong in 1942 openlijk protesteerde tegen de deportatie van de Nederlandse Joden, ondanks de represailles tegen de ‘eigen’ rooms-katholieke Joden. Verklaring voor dit ‘afwijken’ is wellicht de minderheidsgeschiedenis van de rooms-katholieken in Nederland en de emancipatiestrijd vanaf 1848, parallel aan de emancipatie van de Joodse minderheid. Anderzijds kwam er in bepaalde kringen wel degelijk sympathie voor het moderne antisemitisme voor, ook voor het raciale antisemitisme. Bovendien deelden alle rooms-katholieken, ook de critici, een fundamenteel theologisch antisemitisme: het Joodse volk heeft de Messias verworpen, is collectief schuldig aan godsmoord en draagt een vloek. Een geheel eigen thema vormt de visie op het jodendom als etnisch-politieke grootheid: zionisme en later de staat Israël.

Theo Salemink (1946) is universitair docent geschiedenis van kerk en maatschappij aan de Faculteit Katholieke Theologie van de Universiteit van Tilburg, locatie Utrecht. Hij schreef samen met Marcel Poorthuis in 2006 het boek ‘Een Donkere Spiegel: Nederlandse katholieken over joden – tussen antisemitisme en erkenning 1870-2005’.

(entree € 15,– aan de zaal)

—————————————————————————————

Woensdag 11 november, lezing Mieke Boon in centrum De Boskant te Den Haag, aanvang 20.00 – 21.45u.

‘De Kunst van het kijken, kunst in ander perspectief. (project ‘Spiritualiteit in Kunst’ )

Prof. Dr. Mieke Boon is hoogleraar in de filosofie van wetenschap en technologie aan de universiteit van Twente. Ze studeerde scheikunde en biotechnologie aan de universiteiten van Twente en Delft. Ze verrichtte onderzoek met een beurs van het NWO en is oprichter van het Vrouwelijk faculteitsnetwerk Twente (FFNT) en de Society for Philosophy of Science in Practice.

entree: € 8,-– (ooievaars-pas / cjp / 65+  € 5,–)

—————————————————————————————

Maandag 16 november, lezing/workshop door de Engelse kabbalist Zev ben Shimon Halevi in de KetelFactory te Schiedam

—————————————————————————————

Woensdag 18 november, lezing Antoine Bodard in centrum De Boskant te Den Haag, aanvang 20.00 – 21.45u.

Spiritualiteit en  kunst. (project ‘Spiritualiteit in Kunst’)

Prof. dr. Antoine Bodar, studeerde perswetenschappen, geschiedenis, rechtswetenschap, filosofie, kunstgeschiedenis, literatuurwetenschap en theologie. In 1992 werd hij door mgr. Henny Bomers tot priester gewijd. Sedert 1998 studeert hij aan de Pauselijke universiteit Gregoriana.

€ 8,– ( ooievaarspas / cjp / 65+ € 5,–)

—————————————————————————————

Zaterdag 21 november, Symposium ‘Nieuwe spirituele muziek; moderne kunst wachtend op openbaring.’ (project ‘Spiritualiteit in Kunst’) in centrum De Boskant te Den Haag, aanvang 14.00 – 16.15u.

Prof. dr. Rokus de Groot (hoogleraar Muziekwetenschappen  Universiteit van Amsterdam),  studeerde musicologie aan de universiteit van Amsterdam. Hij gaf gastcolleges in Moskou, Mumbai, Chennai, Mexico en Johannesburg en organiseerde conferenties met spiritualiteit als kernthema, zoals: Music, Poetry and Devotion (Utrecht 1998), New Music and Spirituality (Amsterdam 1999), The Arts and Ideas of Rabindranath Tagore (Amsterdam, 2001)

Joep Franssens (Componist), Hij studeerde compositie bij Louis Andriessen aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. In 1982 zette hij zijn studie voort bij Klaas de Vries aan het Rotterdams Conservatorium. In 1988 behaalde hij aldaar de Prijs voor Compositie.  Hij ontving vele opdrachten.

Prof. dr. Martin Hoondert (Hoogleraar Muziek en Christendom Universiteit van Tilburg),  kerkmusicus en bijzonder hoogleraar vanwege de Sint Gregorius vereniging. Hij studeerde muziekwetenschap in Utrecht en theologie aan de Theologische faculteit van de UvT. Hij is redacteur, uitgever en vormingswerker bij Uitgeverij Abdij Berne.

gaan o.l.v. Jacobine Geel (theologe  en programmamaker) hierover met elkaar in gesprek, zij is tevens televisiepresentatrice en columniste. Ze is als predikant verbonden aan de gemeente Kortenhoef en leidt er een keer per maand een dienst.

Muzikale uitvoering van, ‘Blue encounter’ van Joep Franssens door Sarah Oates,

€ 8,– (ooievaarspas | cjp / 65 + € 6,– ) (bij voorinschrijving tot 19 nov.) € 10,–/ 7,50 aan Zaal.

—————————————————————————————-

Zondag 22 november, Dag van het BOEDDHISME in de Uilenburgersjoel te Amsterdam, aanvang 11.00 – 17.00u

Jeroen Witkam, Zen workshops

Jeroen Witkam, (1931) was van 1967 tot 2001 abt van de trappistenabdij Maria Toevlucht te Zundert. Hij organiseert in het klooster meditaties in de stijl van het zenboeddhisme en behoorde tot de eersten die Zen in Nederland introduceerden.

In 1970 volgde hij zelf zijn eerste sessie bij Karlfried Graf von Dürckheim in Todtmoos-Rütte.

In 1971 organiseerde hij de eerste zen-sesshin binnen een Nederlandse abdij.

In de daar opvolgende jaren zen-sesshins met pater Enomya Lassalle van de Sanbo Kyodan school -Koûn Yamada (= Sotorichting met koans).

In 1974 kreeg hij van Lassalle leerbevoegdheid om zelf zen-sesshins te geven

Rond 1980 was hij de gangmaker bij het tot stand brengen van de Monastieke Interreligieuze Dialoog, het M.I.D., in Nederland en België. In dit verband bezocht hij Japan in 1983 en verbleef er in diverse Zen-kloosters  waar hij o.a. Hozumi ontmoette.

In de daaropvolgende jaren ontving hij Japanse monniken, waaronder Hozumi, als zijn gast.

Sinds 2001-2006 verblijft hij regelmatig in de Bodhi Zendo bij Ama Samy in India, die hem intensief begeleidde bij zijn Koanstudie.

In 2005 kreeg hij van Ama Samy leerbevoegdheid(Sanbo Kyodan school -Koûn Yamada) om leerlingen te begeleiden bij het oplossen van koans.

Dorothea Franck, lezing: Boeddhisme voorbij het -isme. Over Dzogchen, de weg van spontane bevrijding.

Dzogchen is de mystieke kern van het Tibetaans boeddhisme, maar in wezen niet beperkt tot het boeddhisme maar herkenbaar in elke wijsheidstraditie.  Een weg van radikaal zelfonderzoek en volledige vrijheid, voorbij geloof, regels en askese. Ik zal er een verbinding leggen naar fragmenten uit oosterse en westerse poëzie.

Dorothea Franck, (1948) in Schwäbisch Hall, Duitsland. Tot 2000 was zij universitair docente stijlwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam en docente semiotiek aan de afdeling Beeld en Geluid van het Kon.Conservatorium Den Haag.

Schrijft gedichten en publiceert essays over taalfilosofie en esthetica, en is adviserend bezig.

Meest recente publicaties: ‘Zacht, zoet en zondig: over de angst voor kitsch’ in Kitsch unedited. Compiled by Jan Andriesse. De Pont museum of contemporary art, Tilburg 2006.

‘Architektonische Qualität’, Georg Franck & Dorothea Franck, herausgeber Hanser, 2008.

Bon Garuda Stichting

Jan Dinkelaar lezing: ‘de magie van de Bön traditie en het gebruik van Droomyoga’

Jan Dinkelaar (1964) volgde een muziekstudie aan het Rotterdams Conservatorium. Na een aantal jaren werkzaam te zijn geweest als musicus volgde hij de studie psychologie aan de Rijksuniversiteit te Leiden en studeerde af in de Vrije studierichting psychologie op Klinische, Persoonlijkheid- en Onderwijspsychologie, met als bijvak Oosterse filosofie, hij specialiseerde zich in Boeddhistische psychologie en meditatie.

In zijn werk als psycholoog verbindt hij westerse en oosterse opvattingen.

Jan Dinkelaar is oprichter van het Nederlands Instituut voor trainingen stervensbegeleiding, en tevens is oprichter en voorzitter van de Bon Garuda Foundation Holland en voorzitter van de Europesche Bon Umze groep en Bon Sangha, en betrokken bij het werk van Tenzin Wangyal Rinpoche in Nederland en Europa. Het werk van Tenzin Wangyal Rinpoche is gewijd aan zgn. Dzokchen-leer een spirituele weg ontstaan in de Tibetaanse Bön traditie, die later werd opgenomen in het Tibetaans Boeddhisme.

Kine Sittig, geeft als vrouwelijk rabbijn een voordracht over haar ervaring met Vipassana meditatie

Vertoning van de documentaire, ‘De DALAI LAMA in Nederland’  – van Babeth M. VanLoo & George Schouten, voor de Boeddhistische Omroep Stichting

‘ Tijdens zijn bezoek in Nederland licht de Dalai Lama de beoefening van geduld en tolerantie toe. Hij baseert zijn betoog op A Guide to the Boddhisattvas Way of Life, het klassieke werk van Shantideva over de daden van de Boddhisattvas — zij de de aspiratie koesteren verlichting te bereiken zodat tevens alle andere levende wezens verlichting zullen verwezenlijken. ’(Babeth M. VanLoo)

entree: € 15, – aan de zaal, voorinschrijving mogelijk, per email wederzijdsfestival@lavabit.com of wederzijds@lavabit.com

—————————————————————————————-

Vrijdag 27 november, Symposium Kunst; voertuig naar het onbekende ; waar Kunst en Spiritualiteit elkaar ontmoeten, (project ‘Spiritualiteit in Kunst’) in centrum De Boskant te Den Haag, aanvang 14.00- 16.15u.

dr. Dorothea Franck, filosofe, taal- en literatuurwetenschapper en dichter.  Doceerde stijlwetenschap aan de Universiteit van Amsterdam en semiotiek aan het Kon. Conservatorium in Den Haag. Publiceert en adviseert nu op het gebied van communicatie, ethica en esthetica.

drs. Wouter Prins, Kunsthistoricus en conservator van het Museum voor Religieuze Kunst, een particulier museum in het klooster van zusters Birgitinessen te Uden dat onlangs nog met opheffing werd bedreigd.

Stijn van der Loo, schrijver, componist en theatermaker.  Schreef boeken, maakte CD’s en ontving de kleinkunstprijs van de stad Hamburg, de schrijversprijs der Brabants letteren en de Halewijnprijs en werd genomineerd voor de Librisprijs.

dr. Peter Zilfhout, filosoof, lector Fontys Hogescholen. Van Zilfhout promoveerde op een studie naar Sartre, Deleuze en Samuel Beckett. Hij is mede-oprichter van het Centrum van de studie voor het Imaginaire.

Binnen de kunsten lijkt een groeiende openheid te ontstaan voor spirituele  perspectieven en God als bron van kunstzinnige inspiratie.  Twee grote recente exposities, in het Centre Pompidou te Parijs ( Traces du Sacré ) en in de Nieuwe Kerk te Amsterdam (Heilig Vuur ), trokken veel aandacht. Of het een reactie is op een in zichzelf opgesloten modernisme, een toenemende behoefte aan veiligheid of een doorbreken van nieuw denken over religiositeit, vast staat dat spiritualiteit ‘hot’ is, ook in de kunsten.

€ 8,- (ooievaarspas/cjp/65+ € 6,-) (bij voorinschrijving tot 25 nov.) € 10,- / € 7,50 aan zaal.

—————————————————————————————

Zondag 29 november, Symposium Imaginatio — de Verbeelding aan de Macht, in de Synagoge te Weesp, aanvang 11.00 – 17.00u.

Kees den Biesen, ‘Efrem, Dante en Blake, de kracht van de verbeelding’

Dr. Kees den Biesen (1959) is verbonden aan het Instituut voor Oosters Christendom (Nijmegen) en het Centrum voor Patristisch Onderzoek (Utrecht) en hovo docent aan verschillende Nederlandse universiteiten.

Hij is literatuurwetenschapper en theoloog met een specialisatie in de literatuur en intellectuele cultuur van de christelijke oudheid. Van 1979–1997 was hij Benedictijn en assisteerde hij Dom van der Laan tijdens

diens tien laatste levensjaren (1981-1991). Hij verzorgde verschillende uitgaven en vertalingen van diens boeken en bereidt een studie over Van der Laan’s werk voor. Hij publiceerde een boek over Efrem de Syriër,

de grootste christelijke dichter van het eerste millennium, Simple and Bold: Ephrem’s Art of Symbolic Thought (2006), en werd lid van de Syrisch Orthodoxe Kerk. Als christelijk intellectueel is hij vooral geboeid

door de wisselwerking tussen kunst, intellect en levensbeschouwing, die hij thans bij Dante en William Blake bestudeert.

Wessel Stoker, ‘Kunst en religie: Kandinsky en Paul Tillich’

Marion Hoeffgen, workshop ‘grenzen en verbeelding, afstand en nabijheid in de fysieke ruimte’

Marion Hoeffgen, studderde 1988 af als maatschappelijk werkster en richtte Stichting Muziek en Theater op. Zij regisseerde, schreef en produceerde theatervoorstellingen. Haar talenten bleken goed inzetbaar bij het ontwerpen en uitvoeren van trainingen en organisatieontwikkelingstrajecten. Naast haar freelance werk was zij opleider/adviseur bij het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn en projectmanager opleidingsbeleid bij het Sectorfonds voor de Zorg. Sinds 1 januari 1999 werkt zij zelfstandig vanuit haar ‘onderneming’ Marion Hoeffgen, leren & creëren.

Jolande Bosch, inleiding, afsluiting en dagvoorzitter

Muzikaal optreden door het fluististe duet  , The Borrassi Duet, dat bestaat uit  Emeline Dessi (1986) en Aïda Borras (1984),

entree: € 15, – aan de zaal, voorinschrijving mogelijk, per email wederzijdsfestival@lavabit.com of wederzijds@lavabit.com

—————————————————————————————

maand (?),  Synagoge Sliedrecht tentoonstelling van Monique van de Feer (opening en lezing door Leo Mock)

————————————————————————————–

Stichting De Boskant

Fluwelen Burgwal 45

Den Haag

(070) 361 41 80

Stichting de KetelFactory

Hoofdstraat 44

3114 gg Schiedam

010 – 473 81 23

info@deketelfactory.nl.

Stichting Wederzijds-kunst in context

César Francklaan 27

5216 GH  ’s-Hertogenbosch

073-6140422

wederzijdsfestival@lavabit.com  of  wederzijds@lavabit.com

Met de komst van het nieuwe millenium zijn spirituele perspectieven als bron van kunstzinnige inspiratie weer bespreekbaar geworden. Deze openheid mondde uit in tenminste twee grote tentoonstellingen: Traces du Sacré in Centre Pompidou en het Heilig Vuur in de Nieuwe Kerk te Amsterdam. Deze laatste expositie werd samengesteld door conservatoren van het Stedelijk Museum.

Ook stichting Wederzijds organiseerde in 2008, daartoe in staat gesteld door de Orde van de Zusters van de Choorstraat, een tentoonstelling in het Kruithuis te ’s Hertogenbosch.

Het uitgangspunt van dit project was de zoektocht naar de verschijning van fundamentele eigenschappen die spiritualiteit en kunst met elkaar delen. De voornaamste waren toen kwaliteiten als vervoering, concentratie, opmerkzaamheid, vreugde en aandacht.

Het project 2009, dat gezamenlijk georganiseerd wordt door stichting Wederzijds—kunst in context en rk. spiritueel centrum de Boskant te ’s-Gravenhage, staat in het teken van de terugkeer van de belangstelling van kunstenaars voor spiritualiteit én de verschijningsvormen van G’d in de kunst.

———————————————————————————————————-

dr. Marcel Poorthuis was zo vriendelijk het thematische concept van Wederzijds 2009 te redigeren en aan te vullen met zijn eigen gedachten:

We zijn gewend om betekenis meteen in verband te brengen met woorden. Maar toch kennen we ook de ervaring dat muziek of een avondschemer of een merel die fluit in de lente een diepe betekenis kan bevatten, ook als we daarvoor geen woorden kunnen vinden. We raken dan aan het gebied dat we het beste kunnen omschrijven met spiritualiteit. Het is niet zo gemakkelijk om dat gebeid voor bij de begrippen te betreden, vooral niet als we ons graag vastklampen aan woorden en definities. Spiritualiteit kan zelf ook weer een gebied worden van definities en normen met dito uitsluiting van al degenen die er niet aan beantwoorden. Laten we toch eens proberen te verwoorden wat spiritualiteit is: wellicht een samenspel van intentie en individuele ervaring, een ervaring die zich ook herkent in de vormen en intenties van anderen. De spirituele betekenis van een kunstwerk hangt niet af van d everf, het marmwer of het doek. Het gaat om een individuele expressie van dat verhaal die alleen op die manier is uit te drukken – woorden schieten te kort – en juist door dat individuele universele betekenis heeft. Het gaat om het samengaan van vorm en expressie. Al is de spirituele betekenis nu juist niet afdoende en uitputtend in woorden te vangen, woorden kunnen wel een vermoeden van het onzegbare oproepen. Al kunnen we dus niet spreken over dé spirituele betekenis, maar alleen over individuele ervaring, toch is zonder spiritualiteit kunst niet denkbaar.

Kunst is eerder vraag dan antwoord, eerder verwondering dan definitie, eerder zoektocht dan eindpunt. Door de kunst wordt het andere ontsloten dat ook als we het hebben waargenomen anders en vreemd blijft. Daarom is kunst niet voorbehouden aan de ‘kenner’, de expert, maar is voor iedereen. Openheid voor het andere staat misschien zelfs haaks op het ‘kennen’ van kunst.

Dit roept de vraag op, of het mogelijk is dat de toeschouwer verder kijkt dan de oppervlakte van het kunstwerk of het muziekstuk dat hij beluistert? Schuilt er een waarheid achter het ideaal van de Russische Icoon, zodat de eenvoudige beeltenis van het icoon een venster is op een hemelse werkelijkheid? Is kunst een venster op een andere werkelijkheid? Prediker schrijft: zoals water het gelaat weerspiegelt, weerspiegelt het bewustzijn van de mens zijn gedachten en het hart zijn intentie. Prediker spreekt hier dus niet over religieuze of spirituele waarden maar van algemeen menselijke eigenschappen.

Kunst als voertuig naar het onbekende, naar het gebeid waar spiritualiteit begint, waar het zekere en vaste plaatsmaakt voor het ongedachte en het vloeiende. Zo bezien liggen kunst en religie dicht bij elkaar.